Социјала

Историја: Кога пристигнале Ромите на територијата на денешен Балкан?

Првите Роми на територијата на Балканот пристигнале кон средината на 11 век, кога ја напуштија Ерменија и тргнале кон Анадолија, за потоа во Грчка и понатаму на север.
Подоцна во 14 век кон средината на 14 век , се пронајдуваат архивски материјали за Ромите и во Загреб и во Љубљана. Поголема група на Роми на територија на денешна Србија пристигаат во периодот на владеењето на кралот Стефан Дечански, додека неговиот син Стефан Душан (1348. година) донесува посебен даночен закон за Ромите кој се занимаваа со ковачки занает. Ромите и пред Османлиите беа во голем број населени на територија на Балканскиот полуостров, а таа потврда и со фактот на масовна појава на словенски имиња кај Ромите во првата половина на 16 век. За време на Османлиската империја Ромите имаа и своја територија –Санџак попознат како Ромски санџак, најпрво во Анадолија, а потоа и на Балкнаот. Во периодот кога пристигнале на Балканот Ромите им припаѓаа на групата од христијанска религија, а со пристигање на Турците масовно ја попримија исламската. На почетокот на 16 век (1522. година) направен е и провиот попис каде Ромите во Румелија од кој се заклучува дека во тој период Ромите живееле на територијата на денешна србија во регионот на Ресава, Пирот, Ново Брсдо, Нови пазар, Смедерево, Врање и на Косово (Приштина, Призрен и Пеќ) Во Белград првиот попис на Роми е направен во 1536 година.

Синти во некогашната Источна Германија –ДДР, објавен во книгата „Секојдневниот живот на Синитите

Директната последица на политиката за истребување на нацистите беше дека во Источна Германија – ДДР, имаше само неколку Синти. Оние што се вратија се бореа за признавање како жртви на националсоцијализмот. Синти беа „нормални“ граѓани на ДДР, но тие не беа признати како етничко малцинство. Во нивните семејни групи живееле во еден вид паралелно општество. На интерфејсите, како на пример во училиштата и канцелариите, доста Синти биле изложени на социјален расизам, бидејќи во ДДР - како и во Сојузна Република Германија - живееле старите предрасуди кон „Циганите“. Ова е прва публикација на тема Синти во ДДР. Таа се заснова на истражување на Симоне Тридер во многу архиви и разговори со современи сведоци. Фотографиите се од Маркус Хавлик-Абрамовиц. Фасциниран од ромските слики на Чехот Јозеф Куделка, дипломата за фотографија ја стекна во Лајпциг во 1983 година со серија фотографии „Ромите и Синти во ДДР“. Во ДДР, сепак, фотографиите не беа прикажани; само откако Хавлик ја напушти земјата, делумно беше објавена во „Стерн“; голем дел од фото-серијата е објавен за прв пат во оваа книга.

Link: https://www.amazon.de/Sinti-DDR-Alltag-Minderheit-Zeit-Geschichte/dp/3963113995?language=en_GB

„Vakcina pasporto“: Bizi leste ka našti te dro

Со доаѓањето на вакцината, работите ќе се променат, но до кој степен? И што ќе значи „вакцина-пасошот“?Се очекува масовната вакцинација да го олесни преминувањето на границите и на крајот да ги релаксира ограничувањата што ги спречија луѓето да се движат во пандемијата, но тоа неизбежно ќе им наметне избор на граѓаните – да купат билет за слобода со вакцина или да ја продолжи агонијата на блокирање и карантин. Проблематична е валидноста на таканаречените „дигитални здравствени пасоши“ или „вакцина пасоши“, како што повеќе луѓе ги нарекуваат, бидејќи се уште не е официјално потврдено дека тие ќе се сметаат за средство за спречување на пренесување на вирусот преку границите. Додека овие пасоши, од една страна, ќе служат за враќање на слободата на движење на граѓаните на кои таа им беше одземено со пандемија, од друга страна, се поставува и прашањето на етичноста поради потенцијална злоупотреба на личните слободи и приватноста. Истражувачите кои се осврнаа на ова прашање го илустрираат проблемот со хипотетичка ситуација: замислете да ве замолат постојано да го откривате вашиот здравствен статус на јавноста, без разлика дали се работи за резултати од тест за коронавирус или вакцинација, за да можете да влезете во ресторан, црква или возило за јавен превоз. Некои луѓе сигурно би можеле слободно да се движат, додека оние кои, да речеме, не се заразиле со вирусот, но не се вакцинирани, ќе им биде скратена слободата на движење. Исто така, постои прашање за споделување лични здравствени податоци со трети лица. Апликација што решава се Дигиталниот проект „CommonPass“ до одреден степен може да ги реши проблемите што го попречуваат воведувањето на вакцина пасошите. Апликацијата „CommonPass“ нуди безбедно споделување на здравствени податоци, а швајцарската непрофитна организација што го создаде „CommonPass“ истакнува дека целта на апликацијата е „да овозможи дигитални алатки за јавно добро“.

БиХ – Какањ: Казанџискиот занает е уметност, а Ромските уметници едвај преживуваат

Казанџискиот занает е многу стар. Еден од последните такви ромски занатетчии во ромската населба во Какањ, БиХ ја има и Паша Бајрамовиќ. Тој вели: „Во моето семејство ова е генерациски занает пренесено од колено на колено. Уште од моето најрано дество го запознав чеканот и казанџискиот занает. Татко ми , неговиот дедо и прадедо беа одлични казанџии, од нив ја наследив вештината и знаењето и продолжив со традицијата кој полека изумира„ вели Паша. Овој стар занает на Паша му е основна егзистенција и го храни семејството. По неколку генерации вели Паша дека веројатно тој ќе биде последниот кој се занимава со овој занает. „Децата веќе не се заинтересирани да учат казанџискиот занает, а ниту во образованието не постои ваков смер„ вели Паша.
Инаку казанџискиот занает според Паша е уметност. Тој вели дека во 2009 година се формира Здружението „Казанџилук„ Какањ , кој дел од своите ракотворби ги организираат како изложби и саеми.
За тие прилики го направи и експонатот Стариот мост. Тој експонат Паша секогаш со гордост го покажува. Покрај овој експонат Паша го направи и експонатот Мостот на Мехмед паша Соколовиќ во Вишегард (Мостот на Дрина ) и Ибрик во висина од два метри. Казанџискиот занает е уметност а уште поголеми уметници се Ромите во денешно време кој едвај успеваат да преживеат еден ден.

FaLang translation system by Faboba

Од 5 Ноември 2022 достапен документарниот филм на СП БТР „Небо, Точак, Земја„ на Max TV и Max TV GO со пребарување –Видеотека

Сакам да речам

6-to Romano Čhavorikanoo muzikakoro festivali 
„Čhavorikano Suno 2022“ – SP BTR

6-ти Ромски Детски музички фестивал
„Детски Сон 2022„ – СП БТР

6th Romani Children's Music Festival
"Children's Dream 2022" - SP BTR

Momentalno Online

Имаме присутни 273 посетители кои го читаат ROMATIMES.NEWS

o Vakti

 booked.net

Facebook

Најпопуларни

Golden Wheel - Entry Application Form

Entry Application Form.docx

Flag Counter

Нашиот бројач брои од 13.01.2019
Брои исти посетители од кои земји го гледаат нашиот портал
Најдоле има вкупно колку е посетен порталот

Joomla! Debug конзола

Сесија

Информација за профил

Искористеност на меморија

Барања до базата